Bitwa o literaturę. Realizm magiczny albo co się stało z tamtą magią?

prowadzenie: Łukasz Drewniak gość: Carlos Marrodán Casas, Tomasz Pindel lektor: Józef Szopiński

Zapis z dnia: 25 września 2018 godz: 18:00:00

Wszyscy pamiętamy kultową serię Wydawnictwa Literackiego, całe pokolenie czytelników dokonywało cudów księgarskich i antykwarycznych, żeby zdobyć ją w całości. Wydawało się, że Ameryka Południowa jako kontynent i niejako en masse dysponuje jakąś tajną fabryką pisarzy wyjątkowych. Dlaczego twórcy literatury iberoamerykańskiej byli w Polsce tak popularni w latach 70. i 80.? Jak czytaliśmy wtedy ich utwory, czego w nich szukaliśmy? Podobieństw doświadczenia, innego spojrzenia na rzeczywistość? Może w realizmie magicznym przeglądał się nasz romantyzm? Czy była to tylko moda literacka, czy może raczej symbioza literatur, postaw autorów, pragnień czytelników? Kiedy ten boom na genialnych Latynosów się skończył? Nadrabiamy w tej chwili zaległości wydawnicze dzieł Roberto Bolano, ale temperatura odbioru godnego następcy Marqueza jest raczej letnia. Druga seria literatury iberoamerykańskiej wydawana przez Muzę nie powtórzyła sukcesu WL sprzed lat i została zarzucona. Zmieniły się polskie gusty czytelnicze czy zwyczajnie wyczerpało się źródło – przetłumaczyliśmy i przeczytaliśmy już wszystko, co było warte przetłumaczenia i przeczytania z tamtej Krainy Literatury? Iberoamerykanie znów stali się egzotyczni i dalecy…
Łukasz Drewniak

Carlos Marrodán Casas, urodził się w Francji (1948 r.), jest Hiszpanem (ojciec z Madrytu, matka z aragońskich Pirenejów), ale właściwie (nie licząc niespełna czterech lat przeżytych w Tuluzie, mieście rodzinnym) całe życie mieszka w Polsce. Na Uniwersytecie Warszawskim ukończył filologię polską (a jego promotorem był Artur Sandauer). Przepracował lat parę w redakcji „Nowych Książek”, później związał się z Uniwersytetem Warszawskim (wpierw jako doktorant na polonistyce, a później jako pracownik Katedry Iberystyki). Obiecującą karierę akademicką zakończył w połowie latach osiemdziesiątych, grzęznąc na wiele lat w dziale kultury Ambasady Hiszpanii. W połowie lat dziewięćdziesiątych związał się z wydawnictwem Muza, wpierw jako współpracujący tłumacz i konsultant, następnie zaś jako redaktor. Tłumaczenie jest jego pasją i pracą. Na język polski przełożył m.in. Gabriela Garcii Marqueza – Jesień patriarchy, Kronika zapowiedzianej śmierci, Miłość w czasach zarazy, O miłości i innych demonach, Rzecz o mych smutnych dziwkach; Mario Vargas Llosy – Pantaleon i wizytantki, Zielony dom, Gawędziarz; Javiera Mariasa – Serce tak białe, Jutro w czas bitwy o mnie myśl, Zakochania (wespół z Wojciechem Charachalisem), Roberto Bolaño – Gwiazda daleka, św. Jana od Krzyża – Pieśń duchowa (komentarze) i Carmen Martin Gaite – Kapturek na Manhattanie. Jest również współtłumaczem (z Beatą Fabjańską-Potapczuk) Cienia wiatru Carlosa Ruiz Zafona, a z Katarzyną Okrasko wszystkich pozostałych powieści tego autora. W jego dorobku znajdują się również przekłady sztuk teatralnych (m.in. Almodovara – Pośród ciemności, Ramona Valle Inclana – Słowa Boże, Federico Garcii Lorci – Yerma i Krwawe gody), poezji (m.in. Octavio Paza – Kamień słońca) i piosenek (m.in. Lluisa Llacha, George’a Brassensa). Wielokrotnie nagradzany m.in. córkami: Martą, Karoliną, Klarą i Anielą.

Tomasz Pindel (ur. 1976), iberysta, tłumacz literatury hiszpańskojęzycznej, literaturoznawca, były wykładowca na Uniwersytecie Jagiellońskim i pracownik Instytutu Książki, gdzie zajmował się promocją polskiej literatury zagranicą. Przełożył na polski ponad 50 tytułów (m.in. Roberto Bolaño, Javiera Mariasa czy Virgilio Pińerę). Uhonorowany przez polski oddział Instytutu Cervantesa Nagrodą za Tłumaczenie Literackie za przekład Noc jest dziewicą Jaime Bayly'ego. Autor biografii Maria Vargasa Llosy (2014) oraz książki Za horyzont. Polaków latynoamerykańskie przygody (2018). Razem z Szymonem Kloską prowadzi audycję Piątka z literatury w RMF Classic.