Bitwa o kulturę. Teatr w Polsce: kilka rewolucji naraz

Goście: Karolina Szczypek, Paweł Sablik Prowadzący: Łukasz Drewniak

Zapis z dnia: 25 maja 2021 godz: 18:00:00

Spotkanie z przedstawicielami nowego pokolenia twórców polskiego teatru. Rozmowa o momencie generacyjnym, sytuacji ekonomicznej, rewolucji godnościowej, tożsamościowej i równościowej na polskich scenach. Na co choruje polski teatr? O co kłóci się środowisko teatralne? Do czego potrzebna jest hierarchia zawodowa? Czy młodzi w sztuce zawsze mają rację? Spróbujemy zastanowić się nad sensem i kierunkiem zmian zachodzących na polskich scenach, w zespołach teatralnych, na uczelniach artystycznych. Debata o instytucjonalnej przemocy w świecie teatru, mobbingu i molestowaniu jest tylko pierwszym objawem niezgody na status quo. Czy mamy już do czynienia z jawnym, realnym buntem młodych, traktowanych ostatnio jako twórcy drugiej kategorii, czeladnicy i niewolnicy „tłustych kotów”. O co toczy się ten spór pokoleń w polskim teatrze? Jakie są przyczyny odmowy uczestnictwa młodych w systemie zaprojektowanym przez generację mistrzów, którego beneficjentami są reżyserzy sukcesu, reżyserzy-gwiazdy? Jak ludzie nowi w branży, świeżo po akademiach teatralnych wyobrażają sobie przemianę polskiego teatru teraz i po pandemii? Jak rozumieją demokrację w teatrze? Jakie tematy przynieśli ze sobą do swoich debiutów, pierwszych przedstawień? Czy walczą o władzę, czy równość? Bezpieczeństwo i stabilizację aktu twórczego, czy o naprawdę wolny rynek sztuki, konkurs idei i projektów? Kiedyś o generacji „młodszych zdolniejszych” (Jarzyna, Warlikowski) mówiliśmy, że to „ojcobójcy”, zrzucający z piedestału autorytety i negujący dotychczasowe sposoby uprawiania teatru, Czy teraz znów możemy obserwować próbę zmiany hierachii, nowe ojco- i bratobójstwo w teatrze? Czego forpoczta pokolenia, reprezentanci nowej wrażliwości oczekują od pedagogów i organizatorów, dyrektorów, rówieśników, starszych twórców, słynnych reżyserów, krytyki, publiczności wreszcie? Jest o czym gadać, jest teatr do zaprojektowania na nowo.
Łukasz Drewniak

Karolina Szczypek – dramaturżka, performerka i reżyserka, studentka IV roku reżyserii na Wydziale Reżyserii warszawskiej Akademii Teatralnej im Aleksandra Zelwerowicza. Absolwentka Filologii polskiej na Uniwersytecie Warszawskim. Jej pierwszoroczna etiuda "Tatarak/Marta" na podstawie opowiadania Jarosława Iwaszkiewicza "Tatarak" została pokazana na wielu festiwalach, m.in.: Opolskich Konfrontacjach Teatralnych, International Theatre School Festival w Warszawie, Forum Młodej Reżyserii w Krakowie. Była stypendystką (stypendium dramaturgiczne) w Instytucie Adama Mickiewicza w Warszawie. Stale współpracuje z Fundacją Jazdaa Polska! zajmującą się popularyzacją działań z pogranicza teatru, tańca oraz sztuk performatywnych. Współtwórczyni spektaklu ZWIASTOWANIA, który swoją premierę miał na Festiwalu Nowe Epifanie w Teatrze Studio w Warszawie. Jest finalistką II edycji Laboratorium Nowego Teatru w ramach którego 25 września 2020 roku miał premierę "Spektakl dyplomowy, czyli kilka piosenek o przemocy w teatrze". Opracowała scenicznie również działania performatywne, które bazowały na tekście m.in.: "Hamlet" Szekspira, czyli praca dla Teatru Szekspirowskiego do projektu online "HAMLET.DEBATA" oraz przygotowała koncept dramaturgiczny i oś adaptacyjną dla filmu krótkometrażowego, który również reżyserowała dla Teatru Polskiego w Poznaniu na podstawie "Katastrofy" Becketta, o takim samym tytule, opowiadającym o strukturach władzy w hierarchicznych układach zawodowych. Obecnie współtworzy scenariusz filmu pełnometrażowego w reżyserii Jakuba Radeja. Finalistka konkursu Dramatopisanie w ramach, którego na jesieni 2021 roku wyreżyseruje spektakl w Teatrze Współczesnym w Szczecinie.

Paweł Sablik – dramaturg, performer, reżyser i operator, absolwent krakowskiej Akademii Sztuk Teatralnych w Krakowie na Wydziale Reżyserii Dramatu. Reżyseruje, pisze dramaty, adaptuje, tworzy wideo. Asystent Jana Klaty, Agnieszki Glińskiej oraz Moniki Strzępki i Pawła Demirskiego. Uczestnik warsztatów Master Class z Iwanem Wyrypajewem na Festiwalu Stolica Języka Polskiego, Szczebrzeszyn, 5-11 sierpnia 2018. Uczestnik warsztatów Pracowni Kuratorskiej z Uršką Brodar i Nadią Sokolenko podczas Międzynarodowego Kampusu Kuratorskiego, Kraków, 12-15 grudnia 2019. Głównym motywem poszukiwań artystycznych są metody pracy w teatrze oparte na technikach rekonstruktorskich. Pierwszym podsumowanie tych poszukiwań to praca magisterska "Rekonstrukcje jako model pracy w teatrze - próba wskazania potencjalnych narzędzi i środków". Jego najważniejsze prace teatralne to między innymi jako dramaturg spektaklu "Śluby panieńskie" na podstawie tekstu Aleksandra Fredry w reżyserii Andrzeja Błażewicza, Teatr Polski w Poznaniu, premiera 8 marca 2019 roku. Dramaturg i współautor tekstu spektaklu "Czarna skóra, białe maski" w reżyserii Wiktora Bagińskiego, Teatr im. Jana Kochanowskiego w Opolu, premiera 8 listopada 2019 roku. Współtwórca spektaklu "ZWIASTOWANIA", Teatr Studio w Warszawie, Festiwal Nowe Epifanie, premiera 4 lipca 2020 roku. Współtwórca i montażysta filmu dokumentalnego "KATASTROFA" na inspirowanego jednoaktówką Samuela Becketta, Teatr Polski w Poznaniu, projekt realizowany w ramach Kultury w sieci 2020 "Planeta Beckett", premiera on-line 19 października 2020 roku. Współtwórca spektaklu "Spektakl dyplomowy, czyli kilka piosenek o przemocy w teatrze", Teatr Nowy Proxima w Krakowie, Laboratorium Nowego Teatru, premiera 25 września 2020 roku. Dramaturg i współautor scenariusza spektaklu "Don Juan" Moliera w reżyserii Wiktora Bagińskiego, Teatr Polski w Poznaniu, premiera 19 grudnia 2020 roku.